Yazın Katlanan Ortak Elektrik Giderlerini Kim, Nasıl Ödemeli?

Kış aylarında apartman bütçelerini en çok zorlayan kalemin ısınma (doğalgaz/kömür) giderleri olduğunu herkes bilir. Ancak yazın ortasına geldiğimiz şu Temmuz günlerinde, yöneticilerin masasına gelen bazı faturalar kış aylarını aratmayacak cinsten olabiliyor: Ortak Alan Elektrik Faturaları.

Yaz sıcaklarıyla birlikte sitenin peyzajını yeşil tutmak için durmaksızın çalışan bahçe sulama hidroforları, havuzun devridaim motorları, ortak alanlardaki merkezi klimalar ve aydınlatmalar birleştiğinde binanın ortak elektrik sayacı adeta kronometre gibi dönüyor. Fatura yüksek gelince de apartman koridorlarında o bildik sesler yükselmeye başlıyor: "Ben yazın bağ evindeyim, bahçe sulanmasa da olur", "Havuzu kullanmıyorum, motorun elektriğini niye ben ödüyorum?"

Kat Mülkiyeti Kanunu Ne Diyor? (Madde 20)

Kat Mülkiyeti Kanunu’nun 20. maddesi, bu tür tartışmaların önünü çok net bir şekilde kesmektedir. Kanuna göre, kat malikleri ortak alanların işletme, bakım, koruma ve onarım giderlerine kendi arsa payları oranında (veya yönetim planında başka bir hüküm yoksa eşit olarak) katılmak zorundadır.

Yani bir sakinin "Ben havuzun olduğu bloğa hiç geçmiyorum", "Bahçedeki çimler beni ilgilendirmez" ya da "Yaz boyu memleketteydim, sitenin ortak elektriğini kullanmadım" diyerek faturadan kendi payına düşen kısmı ödememek gibi bir hakkı hukuken yoktur. Ortak tesisler ve alanlar, kullanılmasa bile bir mülkiyet hakkı ve sorumluluğudur.

Süzme Sayaç Çözüm Olur mu?

• Bazı binalarda, özellikle ticari alanların (dükkan, kafe vb.) veya sadece belirli kişilere tahsis edilmiş özel alanların elektrik tüketimini ayırmak için ortak hatta "süzme sayaç" takılması yoluna gidiliyor.
• Eğer genel kurulda karar alınmışsa, sadece belirli bir bloğa ya da amaca hizmet eden (örneğin sadece A bloğun altındaki kapalı otoparkın havalandırması gibi) cihazların elektriği süzme sayaçla ölçülüp sadece o bloğa yansıtılabilir.
• Ancak bahçe sulama, ortak çevre aydınlatması, ana güvenlik kulübesi ve sitenin genel havuzu gibi tüm siteye değer katan unsurların elektriği süzme sayaçla ölçülse bile maliyet tüm maliklere bölünür.

Yönetici Yaz Faturalarını Düşürmek İçin Ne Yapabilir?

1. Zaman Saatli Sulama: Bahçe sulama sistemlerini buharlaşmanın en az olduğu gece veya sabaha karşı saatlerine ayarlamak hem su tasarrufu sağlar hem de hidroforun gündüz sıcağında dur kalk yaparak fazla elektrik yakmasını engeller.
2. LED ve Sensör Dönüşümü: Ortak alan aydınlatmalarının fotoselli/sensörlü hale getirilmesi ve LED ampullere geçilmesi faturayı doğrudan %30-40 oranında aşağı çeker.
3. Şeffaf Bilgilendirme: Fatura geldiğinde, panoya sadece toplam tutarı asmak yerine; havuz motorunun, hidroforun ve aydınlatmanın yaklaşık tüketim bedellerini sakinlere net bir dille açıklamak dedikoduların önüne geçer.